Μητρώο Διαφάνειας

Χιλιάδες ομάδες και οργανώσεις, όπως ΜΚΟ και δεξαμενές σκέψης ή εταιρείες και εμπορικοί φορείς, καθώς και πλατφόρμες πολιτών, προσπαθούν να επηρεάσουν τον τρόπο που νομοθετεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχος τους είναι να βοηθήσουν τους θεσμούς της ΕΕ να χαράξουν πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και την πραγματικότητα της κοινωνίας ή ενός κλάδου, σκοπού ή επιχείρησης που εκπροσωπούν.

Αυτή είναι μια νόμιμη και απαραίτητη πτυχή της δημοκρατικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων Όλοι πρέπει να μπορούν να την ακολουθούν  και να εκφράζουν τη γνώμη τους.

To Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συνεργάζονται για μια διαφανή και δεοντολογική άσκηση λόμπινγκ, ώστε η διαδικασία να ασκείται πιο υπεύθυνα.

Το Μητρώο Διαφάνειας σχεδιάστηκε για να δείξει ποια συμφέροντα εκπροσωπούνται σε επίπεδο ΕΕ ανά πάσα στιγμή.

Είναι μια online δημόσια βάση δεδομένων όπου εγγράφονται ομάδες συμφερόντων και δηλώνουν δημόσια ποιες είναι, ποιους εκπροσωπούν, ποιες πολιτικές της ΕΕ θέλουν να επηρεάσουν, πώς χρηματοδοτούνται και τους πόρους που αφιερώνουν.

Το 2021, η εγγραφή έγινε de facto υποχρεωτική.

Αυτό ισχύει για κάθε εκπρόσωπο συμφερόντων που έρχεται σε άμεση επαφή με τους θεσμούς τις ΕΕ.

Π.χ. μόνο οι εγγεγραμμένοι έχουν πρόσβαση στους χώρους των θεσμών για να συναντήσουν μέλη, επιτρόπους, δημόσιους λειτουργούς και να συμμετάσχουν σε πάνελ εμπειρογνωμόνων.

Καλύπτει συνεδριάσεις και εκδηλώσεις, όπως τηλεδιασκέψεις, που στοχεύουν να επηρεάσουν τη λήψη αποφάσεων.

Όλοι οι εγγεγραμμένοι εκπρόσωποι πρέπει να υπογράψουν έναν κώδικα δεοντολογίας.

Δημιουργούν ένα online προφίλ για τις δραστηριότητες λόμπινγκ και συνηγορίας τους σε επίσημη γλώσσα της ΕΕ και είναι υπεύθυνοι για την ακρίβεια και επικαιροποίηση των πληροφοριών.

Κάθε νέα οργάνωση που υποβάλει αίτηση για εγγραφή ελέγχεται. 

Μια οργάνωση μπορεί να διαγραφεί από τη βάση δεδομένων για διάστημα έως και δύο ετών αν δεν συμμορφώνεται με τον κώδικα δεοντολογίας.

Μια δεκαετία μετά το πρώτο διαθεσμικό Μητρώο Διαφάνειας, πάνω από 12.000 εκπρόσωποι συμφερόντων είναι πλέον εγγεγραμμένοι.

Το Μητρώο Διαφάνειας διασφαλίζει μεγαλύτερο έλεγχο του λόμπινγκ, καλύπτοντας τους λομπίστες αλλά και τους ευρωβουλευτές και δημόσιους λειτουργούς που τους συναντούν.

Έτσι, η διαφάνεια του λόμπινγκ προάγει την ισορροπημένη εκπροσώπηση και την αποφυγή αθέμιτης πίεσης ή προνομιακής πρόσβασης σε πληροφορίες ή λήπτες αποφάσεων και ενημερώνει το κοινό για όσους συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικών στην ΕΕ.

Σήμερα, το Μητρώο Διαφάνειας είναι ένα αξιόπιστο εργαλείο για να επιτευχθεί μια πιο ισχυρή και ανοιχτή ευρωπαϊκή δημοκρατία.