Transparantieregister Enkele duizenden groepen en organisaties, zoals NGO's, denktanks, bedrijven, brancheverenigingen en burgerplatforms, proberen invloed uit te oefenen op de manier waarop de Europese Unie wetten maakt. Hun doel: de EU-instellingen helpen bij het vormgeven van beleid dat aansluit bij de behoeften en realiteit van de samenleving of van de specifieke branche, goede zaak of een bedrijf dat ze vertegenwoordigen. Dit is een legitiem en noodzakelijk onderdeel van het democratische besluitvormingsproces. Iedereen moet het proces kunnen volgen en zeggenschap krijgen. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie werken samen om transparant en ethisch lobbyen te bevorderen om dit proces inzichtelijker te maken. Het transparantieregister is bedoeld om te laten zien welke belangen op enig moment op EU-niveau worden behartigd. Het is een online openbare database waar belangengroepen zich registreren en publiekelijk verklaren wie ze zijn, wie ze vertegenwoordigen, welk EU-beleid ze willen beïnvloeden, hoe ze worden gefinancierd en welke middelen ze gebruiken bij hun lobbyactiviteiten. In 2021 werd registratie de facto verplicht. Dit geldt voor alle belangenvertegenwoordigers die rechtstreeks in contact komen met EU-instellingen. Zo hebben bijvoorbeeld alleen geregistreerde belanghebbenden toegang tot de gebouwen van de EU-instellingen om parlementariërs, commissarissen en ambtenaren te ontmoeten en om zitting te nemen in deskundigenpanels. Het register geldt eveneens voor vergaderingen en evenementen, waaronder videoconferenties, die tot doel hebben besluitvorming te beïnvloeden. Alle geregistreerde belangenvertegenwoordigers moeten een gedragscode ondertekenen. Ze maken een online profiel aan over hun lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten in een van de officiële EU-talen en zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de informatie en voor het up-to-date houden ervan. Elke nieuwe organisatie die een registratie aanvraagt, wordt gecontroleerd. Een organisatie kan tot twee jaar uit de database worden verwijderd als ze zich niet aan de gedragscode houdt. Meer dan tien jaar na het eerste interinstitutionele transparantieregister zijn er nu al meer dan 12.000 belangenvertegenwoordigers geregistreerd. Het transparantieregister zorgt voor meer toezicht op lobbyactiviteiten, zowel voor de lobbyisten als voor de Europarlementariërs en ambtenaren die hen ontmoeten. Op deze manier helpt lobbytransparantie om een evenwichtige vertegenwoordiging te bevorderen en onrechtmatige druk of bevoorrechte toegang tot informatie of besluitvormers te voorkomen. Het stelt mensen tevens in staat kennis te nemen van alle partijen die betrokken zijn bij EU-beleidsvorming. Vandaag de dag is het transparantieregister een betrouwbaar instrument voor het verwezenlijken van een nog sterkere en meer open Europese democratie.