Τι είναι το Μητρώο Διαφάνειας;
Το Μητρώο Διαφάνειας είναι μια βάση δεδομένων για «εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων» (οργανώσεις, ενώσεις, ομάδες και αυτοαπασχολούμενα άτομα) που ασκούν δραστηριότητες με στόχο να επηρεάσουν τις πολιτικές και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ.
Το Μητρώο έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να παρουσιάζει στο κοινό ποια συμφέροντα εκπροσωπούνται σε επίπεδο ΕΕ, από ποιον εκπροσωπούνται και για λογαριασμό τίνος, καθώς και τους πόρους που διατίθενται για αυτές τις δραστηριότητες (π.χ. οικονομική στήριξη, δωρεές, χορηγίες κ.λπ.). Το Μητρώο έχει τα ακόλουθα βασικά χαρακτηριστικά:
- Έναν δημόσιο ιστότοπο, όπου οι εκπρόσωποι ομάδων συμφερόντων καταχωρίζουν επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητές τους σε επίπεδο ΕΕ·
- Έναν κώδικα δεοντολογίας που διέπει τον τρόπο αλληλεπίδρασης των εκπροσώπων ομάδων συμφερόντων με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ·
- Έναν μηχανισμό υποβολής καταγγελιών που επιτρέπει σε οποιονδήποτε να κινεί διοικητική έρευνα σχετικά με εικαζόμενες περιπτώσεις στις οποίες εγγεγραμμένοι εκπρόσωποι ομάδων συμφερόντων δεν τηρούν τον κώδικα.
Μεταγραφή βίντεο
Μητρώο Διαφάνειας
Αρκετές χιλιάδες ομάδες και οργανώσεις, όπως ΜΚΟ και ομάδες προβληματισμού, ή εταιρείες, εμπορικές ενώσεις και πλατφόρμες πολιτών προσπαθούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει τους νόμους μας.
Στόχος τους: να βοηθήσουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να διαμορφώσουν πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις πραγματικότητες της κοινωνίας ή του συγκεκριμένου εμπορικού κλάδου, του σκοπού ή της επιχείρησης που εκπροσωπούν.
Αυτό αποτελεί θεμιτό και αναγκαίο μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Όλοι θα πρέπει να είναι σε θέση να την παρακολουθούν και να εκφράζουν τις απόψεις τους.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συνεργάζονται για να προωθήσουν τη διαφανή και δεοντολογική άσκηση πίεσης από ομάδες συμφερόντων, προκειμένου η διαδικασία αυτή να χαρακτηρίζεται από λογοδοσία.
Το Μητρώο Διαφάνειας έχει σχεδιαστεί για να δείχνει ποια συμφέροντα εκπροσωπούνται κάθε φορά σε επίπεδο ΕΕ.
Πρόκειται για μια διαδικτυακή δημόσια βάση δεδομένων στην οποία οι ομάδες συμφερόντων εγγράφονται και δηλώνουν δημοσίως ποιοι είναι, ποιους εκπροσωπούν, ποιες πολιτικές της ΕΕ επιθυμούν να επηρεάσουν, πώς χρηματοδοτούνται και ποιοι είναι οι πόροι που αφιερώνουν στις προσπάθειές τους για άσκηση πίεσης ή επιρροής.
Το 2021 η καταχώριση κατέστη εκ των πραγμάτων υποχρεωτική.
Αυτό ισχύει για κάθε εκπρόσωπο συμφερόντων που έρχεται σε άμεση επαφή με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Για παράδειγμα, μόνο εγγεγραμμένοι συμφεροντούχοι μπορούν να έχουν πρόσβαση στις εγκαταστάσεις των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για να συναντούν βουλευτές, επιτρόπους και δημόσιους υπαλλήλους και να συμμετέχουν σε ομάδες εμπειρογνωμόνων.
Το Μητρώο καλύπτει επίσης συνεδριάσεις και εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων βιντεοδιασκέψεων, που έχουν ως στόχο να επηρεάσουν τη λήψη αποφάσεων.
Όλοι οι εγγεγραμμένοι εκπρόσωποι συμφερόντων πρέπει να υπογράφουν κώδικα δεοντολογίας.
Δημιουργούν διαδικτυακό προφίλ σχετικά με τις δραστηριότητες άσκησης πίεσης ή επιρροής και υπεράσπισης συμφερόντων που ασκούν χρησιμοποιώντας ελεύθερα μία από τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ και είναι υπεύθυνοι για την ακρίβεια των πληροφοριών και την επικαιροποίησή τους.
Κάθε νέος οργανισμός που υποβάλλει αίτηση καταχώρισης ελέγχεται.
Αν ένας οργανισμός δεν συμμορφώνεται με τον κώδικα δεοντολογίας, μπορεί να διαγραφεί από τη βάση δεδομένων για διάστημα έως δύο ετών.
Πάνε από μία δεκαετία πλέον μετά το πρώτο διοργανικό Μητρώο Διαφάνειας, οι εγγεγραμμένοι εκπρόσωποι συμφερόντων υπερβαίνουν τους 12 000.
Το Μητρώο Διαφάνειας διασφαλίζει μεγαλύτερο έλεγχο της άσκησης πίεσης ή επιρροής, καλύπτοντας τόσο τους εκπροσώπους συμφερόντων όσο και τους φορείς λήψης αποφάσεων που τους συναντούν.
Με τον τρόπο αυτό, η διαφάνεια της άσκησης πίεσης ή επιρροής συμβάλλει στην προώθηση της ισόρροπης εκπροσώπησης και στην αποφυγή αδικαιολόγητων πιέσεων ή προνομιακής πρόσβασης σε πληροφορίες ή σε φορείς λήψης αποφάσεων.
Επιτρέπει επίσης στους πολίτες να γνωρίζουν στοιχεία για όλα τα μέρη που συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ.
Σήμερα, το Μητρώο Διαφάνειας είναι ένα αξιόπιστο εργαλείο που συμβάλλει σε μια πιο ισχυρή και ανοικτή ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Ανοικτός διάλογος
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτουργούν με ανοικτό και διαφανή τρόπο στον τακτικό τους διάλογο με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων και την κοινωνία των πολιτών.
Τα εν λόγω θεσμικά όργανα της ΕΕ αλληλεπιδρούν με ευρύ φάσμα οργανώσεων και ομάδων οι οποίες εκπροσωπούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Πρόκειται για ένα νόμιμο και αναγκαίο μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, το οποίο εξασφαλίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ αντανακλούν τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή πρέπει να είναι ανοικτή, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή άσκηση του δημόσιου ελέγχου και η λογοδοσία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ προς τους Ευρωπαίους πολίτες.
Όσο πιο ανοικτή είναι η διαδικασία, τόσο ευκολότερα διασφαλίζεται η ισόρροπη εκπροσώπηση από όλες τις ομάδες συμφερόντων και αποφεύγεται η άσκηση αδικαιολόγητων πιέσεων ή η προνομιακή πρόσβαση ορισμένων μερών σε πληροφορίες ή σε φορείς λήψης αποφάσεων.
Οι κανόνες και οι αρχές που διέπουν το Μητρώο καθορίζονται σε διοργανική συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής.
Ειδήσεις
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2025 ισχύουν νέοι κανόνες για τις συναντήσεις με εκπροσώπους ομάδων συμφερόντων.
From now on, the Register will automatically compare the financial information given by clients and intermediaries.
This will help to improve data quality and spot possible inconsistencies in their declarations.
NEW: Transparency Register gets a new feature – Re-activation of removed registrations with the same registration (REG) number