Wat is het transparantieregister?
Het transparantieregister is een databank van "belangenvertegenwoordigers" (organisaties, verenigingen, groepen en zelfstandigen) die activiteiten uitvoeren om invloed uit te oefenen op het EU-beleid en het besluitvormingsproces.
Het moet de bevolking duidelijk maken welke belangen op EU-niveau worden behartigd, door wie en namens wie, en welke middelen aan dergelijke activiteiten worden besteed (financiële steun, donaties, sponsoring enz.). Wat omvat het register concreet?
- Een openbare website waarop belangenvertegenwoordigers actuele informatie over hun activiteiten op EU-niveau registreren
- Een gedragscode voor de interactie tussen belangenvertegenwoordigers en de EU-instellingen
- Een klachtenmechanisme waardoor iedereen een administratief onderzoek kan laten instellen naar vermoede gevallen waarin ingeschreven belangenvertegenwoordigers de code niet hebben nageleefd.
Video-transcriptie
Transparantieregister
Duizenden groepen en organisaties, zoals ngo’s en denktanks, bedrijven en handelsverenigingen en burgerplatforms, proberen invloed uit te oefenen op de manier waarop de Europese Unie onze wetgeving tot stand brengt.
Zij willen de EU-instellingen helpen bij het uitstippelen van beleid dat is afgestemd op de behoeften en realiteit van de samenleving of van de specifieke sector, zaak of onderneming die zij vertegenwoordigen.
Dit is een legitiem en noodzakelijk onderdeel van het democratische besluitvormingsproces. Iedereen moet het kunnen volgen en zijn of haar mening kunnen geven.
Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie werken samen om transparant en ethisch lobbyen te bevorderen teneinde dit proces transparanter te maken.
Het transparantieregister is bedoeld om aan te geven welke belangen op welk moment op EU-niveau worden vertegenwoordigd.
Het is een openbare onlinedatabank waarin belangengroepen zich registreren en publiekelijk verklaren wie zij zijn, wie zij vertegenwoordigen, welk EU-beleid zij willen beïnvloeden, hoe zij worden gefinancierd en hoeveel geld en personeel zij aan hun lobbyactiviteiten besteden.
In 2021 werd registratie de facto verplicht.
Dit geldt voor alle belangenvertegenwoordigers die rechtstreeks in contact komen met de EU-instellingen.
Zo hebben alleen geregistreerde belanghebbenden toegang tot de gebouwen van de EU-instellingen om leden, commissarissen en ambtenaren te ontmoeten en deel uit te maken van deskundigenpanels.
In het register worden ook evenementen en vergaderingen (waaronder videoconferenties) vermeld, die tot doel hebben de besluitvorming te beïnvloeden.
Alle ingeschreven belangenvertegenwoordigers moeten een gedragscode ondertekenen.
Zij creëren een onlineprofiel over hun lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten in een van de officiële EU-talen en zijn verantwoordelijk voor het nauwkeurig en actueel houden van de informatie.
Elke nieuwe organisatie die registratie aanvraagt, wordt gecontroleerd.
Een organisatie zich niet aan de gedragscode houdt, kan maximaal twee jaar uit de databank worden verwijderd.
Meer dan tien jaar na het eerste interinstitutionele transparantieregister zijn nu meer dan 12.000 belangenvertegenwoordigers ingeschreven.
Dankzij het transparantieregister is er meer toezicht op lobbyactiviteiten. Dat geldt zowel voor de belangenvertegenwoordigers als voor de besluitvormers die hen ontmoeten.
Op deze manier draagt transparantie van lobbyactiviteiten bij tot een evenwichtige vertegenwoordiging en tot het voorkomen van ongepaste druk of bevoorrechte toegang tot informatie of besluitvormers.
Mensen kunnen hierdoor ook nagaan welke partijen betrokken zijn bij de beleidsvorming van de EU.
Vandaag de dag is het transparantieregister een betrouwbaar instrument dat bijdraagt tot een nog sterkere en opener Europese democratie.
Een open dialoog
Het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie zijn open en transparant in hun regelmatige dialoog met belangenvertegenwoordigers en het maatschappelijk middenveld.
Deze EU-instellingen onderhouden contacten met allerlei organisaties en groepen die bepaalde belangen behartigen. Dit is een legitiem en noodzakelijk onderdeel van het besluitvormingsproces om te verzekeren dat het EU-beleid aan de echte noden van de samenleving tegemoetkomt.
Dit proces moet echter openlijk zijn, zodat de overheid goed toezicht kan houden en de EU-instellingen verantwoording afleggen aan de Europese burgers.
Hoe opener het proces, hoe makkelijker het is om te garanderen dat er een evenwichtige afweging plaatsvindt van alle belangen, dat niemand onder druk wordt gezet en dat besluitvormers en informatie voor iedereen even toegankelijk zijn.
De regels en beginselen voor het register zijn vastgelegd in een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement, de Raad en de Commissie.
Nieuws
Vanaf 1 september 2025 gelden nieuwe regels voor vergaderingen met belangenvertegenwoordigers.
From now on, the Register will automatically compare the financial information given by clients and intermediaries.
This will help to improve data quality and spot possible inconsistencies in their declarations.
NEW: Transparency Register gets a new feature – Re-activation of removed registrations with the same registration (REG) number