What is the Transparency register?
Het transparantieregister is een databank van "belangenvertegenwoordigers" (organisaties, verenigingen, groepen en zelfstandigen) die activiteiten uitvoeren om invloed uit te oefenen op het EU-beleid en het besluitvormingsproces.
Het moet de bevolking duidelijk maken welke belangen op EU-niveau worden behartigd, door wie en namens wie, en welke middelen aan dergelijke activiteiten worden besteed (financiële steun, donaties, sponsoring enz.). Wat omvat het register concreet?
- Een openbare website waarop belangenvertegenwoordigers actuele informatie over hun activiteiten op EU-niveau registreren
- Een gedragscode voor de interactie tussen belangenvertegenwoordigers en de EU-instellingen
- Een klachtenmechanisme om iedereen in staat te stellen een administratief onderzoek te laten instellen naar vermoede gevallen waarin ingeschreven belangenvertegenwoordigers de code niet hebben nageleefd.
Transparantieregister
Enkele duizenden groepen en organisaties, zoals NGO's, denktanks, bedrijven, brancheverenigingen
en burgerplatforms, proberen invloed uit te oefenen op de manier waarop de Europese Unie wetten maakt.
Hun doel: de EU-instellingen helpen bij het vormgeven van beleid dat aansluit bij de behoeften en realiteit van de samenleving of van de specifieke branche, goede zaak of een bedrijf dat ze vertegenwoordigen.
Dit is een legitiem en noodzakelijk onderdeel van het democratische besluitvormingsproces.
Iedereen moet het proces kunnen volgen en zeggenschap krijgen.
Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie werken samen om transparant en ethisch lobbyen te bevorderen om dit proces inzichtelijker te maken.
Het transparantieregister is bedoeld om te laten zien welke belangen op enig moment op EU-niveau worden behartigd.
Het is een online openbare database waar belangengroepen zich registreren en publiekelijk verklaren wie ze zijn, wie ze vertegenwoordigen, welk EU-beleid ze willen beïnvloeden, hoe ze worden gefinancierd en welke middelen ze gebruiken bij hun lobbyactiviteiten.
In 2021 werd registratie de facto verplicht.
Dit geldt voor alle belangenvertegenwoordigers die rechtstreeks in contact komen met EU-instellingen.
Zo hebben bijvoorbeeld alleen geregistreerde belanghebbenden toegang tot de gebouwen van de EU-instellingen om parlementariërs, commissarissen en ambtenaren te ontmoeten en om zitting te nemen in deskundigenpanels.
Het register geldt eveneens voor vergaderingen en evenementen, waaronder videoconferenties, die tot doel hebben besluitvorming te beïnvloeden.
Alle geregistreerde belangenvertegenwoordigers moeten een gedragscode ondertekenen.
Ze maken een online profiel aan over hun lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten in een van de officiële EU-talen en zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de informatie en voor het up-to-date houden ervan.
Elke nieuwe organisatie die een registratie aanvraagt, wordt gecontroleerd.
Een organisatie kan tot twee jaar uit de database worden verwijderd als ze zich niet aan de gedragscode houdt.
Meer dan tien jaar na het eerste interinstitutionele transparantieregister zijn er nu al meer dan 12.000 belangenvertegenwoordigers geregistreerd.
Het transparantieregister zorgt voor meer toezicht op lobbyactiviteiten, zowel voor de lobbyisten als voor de Europarlementariërs en ambtenaren die hen ontmoeten.
Op deze manier helpt lobbytransparantie om een evenwichtige vertegenwoordiging te bevorderen en onrechtmatige druk of bevoorrechte toegang tot informatie of besluitvormers te voorkomen.
Het stelt mensen tevens in staat kennis te nemen van alle partijen die betrokken zijn bij EU-beleidsvorming.
Vandaag de dag is het transparantieregister een betrouwbaar instrument voor het verwezenlijken van een nog sterkere en meer open Europese democratie.
Een open dialoog
Het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Europese Commissie zijn open en transparant in hun regelmatige dialoog met belangenvertegenwoordigers en het maatschappelijk middenveld.
Deze EU-instellingen onderhouden contacten met allerlei organisaties en groepen die bepaalde belangen behartigen. Dit is een legitiem en noodzakelijk onderdeel van het besluitvormingsproces om te verzekeren dat het EU-beleid aan de echte noden van de samenleving tegemoetkomt.
Dit proces moet echter openlijk zijn, zodat de overheid goed toezicht kan houden en de EU-instellingen verantwoording afleggen aan de Europese burgers.
Hoe opener het proces, hoe makkelijker het is om te garanderen dat er een evenwichtige afweging plaatsvindt van alle belangen, dat niemand onder druk wordt gezet en dat besluitvormers en informatie voor iedereen even toegankelijk zijn.
De regels en beginselen voor het register zijn vastgelegd in een interinstitutioneel akkoord tussen het Parlement, de Raad en de Commissie.
Nieuws
Vanaf 1 september 2025 gelden nieuwe regels voor vergaderingen met belangenvertegenwoordigers.
From now on, the Register will automatically compare the financial information given by clients and intermediaries.
This will help to improve data quality and spot possible inconsistencies in their declarations.
NEW: Transparency Register gets a new feature – Re-activation of removed registrations with the same registration (REG) number