What is the Transparency register?
Is bunachar sonraí é an Clár Trédhearcachta ina liostaítear ‘ionadaithe sainleasa’ (eagraíochtaí, comhlachais, grúpaí agus daoine féinfhostaithe) a dhéanann gníomhaíochtaí chun tionchar a imirt ar phróiseas cinnteoireachta agus beartais an Aontais.
Tá sé ceaptha chun a léiriú don phobal cé na sainleasanna dá bhfuil ionadaíocht á déanamh ar leibhéal an Aontais, cé a dhéanann ionadaíocht do na sainleasanna sin, agus cé a bhfuil an ionadaíocht sin á déanamh thar a gceann, chomh maith leis na hacmhainní a dhírítear ar na gníomhaíochtaí sin (tacaíocht airgeadais, tabhartais, urraíocht, etc., san áireamh). Tá na príomhghnéithe seo a leanas sa chlár:
- Suíomh gréasáin poiblí ar a gcláraíonn ionadaithe sainleasa eolas cothrom le dáta faoina ngníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais
- Cód iompair lena rialaítear an dóigh ar cheart d’ionadaithe sainleasa idirghníomhú le hinstitiúidí an Aontais
- Sásra gearán chun a chur ar a chumas d’aon duine fiosrúchán riaracháin a thionscnamh maidir le cásanna ina líomhnaítear nár chloígh ionadaithe sainleasa cláraithe leis an gcód.
Clár Trédhearcachta
Is ann do roinnt míle grúpa agus eagraíocht, amhail eagraíochtaí neamhrialtasacha agus meithleacha machnaimh, nó corparáidí agus cumainn trádála, mar aon le hardáin saoránach, agus déanann siad iarracht dul i gcion ar an gcaoi a mbíonn ár ndlíthe á ndéanamh ag an Aontas Eorpach.
Tá sé d’aidhm acu cabhrú leis an Aontas beartais a mhúnlú atá oiriúnach do riachtanais agus d’fhírinne na sochaí nó na ceirde, na cúise nó an ghnó ar leith dá ndéanann siad ionadaíocht.
Is gné dhlisteanach riachtanach é sin de phróiseas daonlathach na cinnteoireachta.
Ba cheart go mbeadh sé ar chumas gach aon duine an próiseas a leanúint agus a thuairim a chur in iúl.
Tá Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún ag obair as lámha a chéile chun an bhrústocaireacht thrédhearcach eiticiúil a chur chun cinn le go mbeidh an próiseas sin níos cuntasaí.
Tá sé d’aidhm ag an gClár Trédhearcachta léiriú a thabhairt ar na leasanna a ndéantar ionadaíocht dóibh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh ag am ar bith.
Bunachar sonraí poiblí ar líne atá ann ar a gcláraíonn grúpaí sainleasa agus ar a bhfógraíonn siad go poiblí cé hiad féin, cé dó a ndéanann siad ionadaíocht, cé na beartais ar
mhian leo dul i gcion orthu san Aontas, an cistiú atá acu, agus na hacmhainní a úsáideann siad le haghaidh a n‑iarrachtaí brústocaireachta.
Tá clárúchán éigeantach ó bhí 2021 ann.
Baineann sé sin le haon ionadaí sainleasa a dhéanann teagmháil dhíreach le hinstitiúidí Aontais.
Mar shampla, ní féidir ach le páirtithe leasmhara cláraithe dul isteach ar áitribh an Aontais chun bualadh le feisirí, Coimisinéirí agus seirbhísigh phoiblí, agus suí ar shainphainéil.
Cuimsítear leis freisin cruinnithe agus imeachtaí, físchomhdhálacha ina measc, a bhfuil sé d’aidhm acu dul i gcion ar an gcinnteoireacht.
Ní mór do gach ionadaí sainleasa cláraithe cód iompair a shíniú.
Cruthaíonn na hionadaithe próifíl ar líne faoina ngníomhaíochtaí brústocaireachta agus abhcóideachta i gceann ar bith de theangacha oifigiúla an Aontais, agus is iad atá freagrach as cruinneas na faisnéise agus as an bhfaisnéis a choinneáil cothrom le dáta.
Déantar seiceáil ar gach eagraíocht nua a chuireann isteach ar chlárúchán.
Is féidir eagraíochtaí a bhaint den bhunachar sonraí ar feadh suas le dhá bhliain mura gcloíonn siad leis an gcód iompair.
Tá breis is 12,000 ionadaí sainleasa cláraithe anois breis is deich mbliana tar éis an chéad Chláir Trédhearcachta idirinstitiúidigh.
Leis an gClár Trédhearcachta, cinntítear grinnscrúdú níos mó ar an mbrústocaireacht, lena gcuimsítear na brústocairí féin agus na Feisirí Parlaiminte agus na seirbhísigh phoiblí a bhuaileann leo.
Ar an gcaoi sin, cabhraíonn an trédhearcacht ó thaobh na brústocaireachta de ionadaíocht chothrom a chothú agus brú míchuí nó rochtain faoi phribhléid ar fhaisnéis nó ar an lucht cinnteoireachta a sheachaint.
Ina theannta sin, cuirtear ar a gcumas do dhaoine eolas a fháil ar na páirtithe goléir a bhíonn i mbun ceapadh beartais san Aontas Eorpach.
Sa lá atá inniu ann, is uirlis iontaofa atá sa Chlár Trédhearcachta chun daonlathas Eorpach níos láidre agus níos oscailte a bhaint amach.
Idirphlé oscailte
Bíonn Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach oscailte agus trédhearcach agus iad i mbun idirphlé rialta le hionadaithe sainleasa agus leis an tsochaí shibhialta.
Bíonn na hinstitiúidí sin de chuid an Aontais i dteagmháil le raon leathan eagraíochtaí agus grúpaí a dhéanann ionadaíocht do shainleasanna sonracha. Is cuid dhlisteanach riachtanach den phróiseas cinnteoireachta é sin, rud a chinntíonn go léiríonn beartais an Aontais riachtanais na sochaí mar is ceart.
Mar sin féin, ní mór an próiseas sin a bheith oscailte, chun gur féidir grinnscrúdú poiblí cuí a dhéanamh agus chun a chinntiú go mbeidh institiúidí an Aontais freagrach do shaoránaigh na hEorpa.
Dá oscailte an próiseas, is amhlaidh is éasca atá sé ionadaíocht chothrom na ngrúpaí leasmhara uile a chinntiú agus brú míchuí nó rochtain phribhléideach ar eolas nó ar chinnteoirí a sheachaint do pháirtithe áirithe.
Tá na rialacha agus na prionsabail lena rialaítear an clár leagtha amach i gcomhaontú idirinstitiúideach idir an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún.
Nuacht
Ón 1 Meán Fómhair 2025 beidh feidhm ag rialacha nua maidir le cruinnithe le hionadaithe sainleasa.
From now on, the Register will automatically compare the financial information given by clients and intermediaries.
This will help to improve data quality and spot possible inconsistencies in their declarations.
NEW: Transparency Register gets a new feature – Re-activation of removed registrations with the same registration (REG) number